91-065 Kraków Nowa Huta, os. Górali 23 , tel. 12 644 35 17, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Unikatowe muzeum w Polsce, w którym zgromadzone są głównie osobiste pamiątki hutników, kombatantów walczących w Legionach Piłsudskiego, w Powstaniu Wielkopolskim, w Powstaniach Śląskich, w wojnie polsko-bolszewickiej, w wojnie 1939 roku. Lwia część pamiątek pochodzi od żołnierzy I i II Armii WP, więźniów obozów koncentracyjnych, żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, partyzantów. Do najważniejszych eksponatów należą urny z prochami z ziemi pobranej z miejsc bitewnych II wojny światowej. W muzeum znajduje się 21 sztandarów, w tym sztandar Legionów Piłsudskiego, Powstańców Śląskich, więźniarki obozu Mathausen-Gusen, sybiracki sztandar-skarb państwa Szarejków. Są tu militaria: broń, dokumenty, mundury ze wszystkich formacji wojskowych XX wieku. Przed muzeum ustawiony jest czołg produkcji radzieckiej IS2. Tego typu czołgi w czasie wojny prowadzili kombatanci-hutnicy.

Fot. Miw

96-127 Lipce Reymontowskie, ul. Reymonta 22, tel. 46 831 61 79, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Muzeum powstało w 1988 roku, w oparciu o prywatne zbiory militariów związane z historią walk o niepodległość w rejonie Lipiec Reymontowskich i najbliższej okolicy. Eksponaty zgromadzone są w dwóch salach, gdzie oprócz broni i umundurowania, można zobaczyć wiele osobistych pamiątek i dokumentów po żołnierzach oddziałów regularnych i ruchu oporu. Trzecia sala Muzeum Czynu Zbrojnego poświęcona jest powojennej historii Wojska Polskiego. Zgromadzono w niej poważny zbiór uzbrojenia, wyposażenia i umundurowania, w tym również najnowszego, aktualnie już używanego w naszej armii. Najcenniejszym obiektem jest polski granatnik kol. 46 mm, wz. 36 wraz z granatem. Tego typu granatniki znajdowały się na wyposażeniu kompanii piechoty i stanowią dzisiaj dużą rzadkość muzealną. Cenne są również: karabiny Mauzer, doskonały pistolet polskiej produkcji VIS wz. 35 oraz szabla wzoru niemieckiego używana w Wojsku Polskim. Ekspozycję uzupełniono licznymi fotografiami, dokumentami, odznaczeniami przekazanymi przez mieszkańców okolicznych miejscowości.

Fot. Tomek Spólnicki

16-400 Suwałki, ul. Wojska Polskiego 21, tel. 87 566 94 81, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Muzeum mieści się w budynku należącym nadal do wojska. Stojący na warcie żołnierze są dodatkową atrakcją. W Muzeum zgromadzono pamiątki po sławnych pułkach suwalskich, głównie po żołnierzach Suwalskiej Brygady Kawalerii, biorącej udział w walkach obronnych w 1939 roku. W muzeum znajdują się między innymi zbiory broni palnej oraz białej, proporce, odzież wojskowa, a na zewnątrz, na wystawie plenerowej można obejrzeć działa, armaty, hałbice, transportery opancerzone oraz czołg. Zobaczyć można także przedmioty pochodzące z różnych stron świata, np. rekwizyty związane z żołnierzami generała Sikorskiego z Londynu. Eksponaty pochodzą od prywatnych darczyńców, jak również przekazane zostały przez inne muzea z Polski. Muzeum nie ma określonych godzin zwiedzania - przed przybyciem należy umówić się na spotkanie.

26-110 Skarżysko-Kamienna, ul. Słoneczna 90, tel. 41 252 02 31, godziny otwarcia i ceny biletów, Ten adres email do muzeum jest ukrywany , www

Muzeum im. Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej istnieje od prawie 40 lat. Muzeum posiada jedną z największych w kraju kolekcji ciężkiego sprzętu bojowego, zarówno z okresu II wojny światowej, jak i powojennego wyposażenia wojskowego. Obiekty te eksponowane na stałej wystawie plenerowej o powierzchni prawie 2 ha. Zgromadzono na niej wiele rodzajów i typów ciężkiego sprzętu bojowego - działa artyleryjskie, armaty przeciwpancerne i przeciwlotnicze, wyrzutnie rakietowe, czołgi, wozy pancerne i samoloty wojskowe różnego przeznaczenia. Wśród eksponowanych samolotów znajdują się m.in. myśliwce bombardujące MIG-21 i SU-7, myśliwce MIG-17, LIM-2, śmigłowiec MI-4. Unikatowym w skali kraju eksponatem jest pełnomorski kuter torpedowy ORP "Odważny" pozyskany w 1987 r. oraz niemieckie samobieżne działo pancerne StuG IV pozyskane w 1999 r.

30-969 Kraków 28, Al. Jana Pawła II 39 , tel. 12 642 87 00, godziny otwarcia i ceny biletów, Ten adres email do muzeum jest ukrywany , www

Muzeum powstało w 1964 roku, po zakończeniu wystawy lotniczej. Muzeum zajmuje mały fragment terenu i część obiektów dawnego lotniska wojskowego Rakowice-Czyżyny. Było to jedno z najstarszych stałych lotnisk w Europie. Założone zostało w 1912 roku dla potrzeb lotnictwa Austro-Węgier. Obecnie w Muzeum Lotnictwa Polskiego zgromadzonych na ekspozycji zostało:176 samolotów, 7 śmigłowców, 22 szybowce, ponad 100 silników lotniczych. W "Małym Hangarze" eksponowane są samoloty wojskowe z lat dwudziestych ubiegłego wieku lotnictwa. Zobaczyć można tu także unikatowe na skalę światową, jedyne zachowane na świecie samoloty z okresu I wojny światowej takie jak angielski Sopwith Camel, niemieckie LVG B.II i DFW C. V czy też rosyjską łódź latającą Grigorowicz M-15.