Fot. Józef Andrzej Bossowski

59-500 Złotoryja, ul. B.Chrobrego, tel. 76 878 33 74, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Kopalnia Złota znajduje się na obrzeżach Złotoryi przy rzece Kaczawie w okolicach ul. B.Chrobrego, u podnóża Góry Świętego Mikołaja. Kopalnia została wykuta około roku 1660 w twardej diabazowej skale pochodzenia wulkanicznego. Długość chodników wynosi ok. 100 m. W 1997 r. eksploratorzy odkryli duży szyb zwany „Szybem Karola” o wysokości 28 m ukryty za sztucznym zawałem. Według podań kopalnia może mieć połączenie z podziemiami kościoła św. Mikołaja, do których wejścia jeszcze nie znaleziono. Na wąski chodnik na trafiono także pod skałami na lewo od wejścia do sztolni. Jednak pozostawiono go bez penetracji. Ślady eksploatacji widać też w ścianie skalnej nieco bliżej ogrodów działkowych. Warto zadać pytanie skąd nazwa Kopalnia Złota Aurelia? Nadano ją w latach 90-tych w ramach promocji by przyciągnąć turystów.
 

Fot. ZbyszekKO

57-250 Złoty Stok, ul. Złota 7, tel. 74 817 55 08, godziny otwarcia i ceny biletów, Ten adres email do muzeum jest ukrywany , www

Do zwiedzania udostępniono 500-metrowy odcinek "Sztolni Gertruda". Część chodników można zobaczyć tylko z łodzi, gdyż zostały one zalane wodą na skutek wybudowania tamy. Gromadzona woda dostarczana była rurociągiem do złotostockich zakładów. W części sztolni udostępnionej do zwiedzania znajdziemy m.in. bogatą ekspozycje map i planów kopalni z okresu od XVIII do XX wieku. W bocznych chodnikach, pełniących dawniej funkcję magazynów materiałów wybuchowych, wyeksponowano dawne narzędzia górnicze (znalezione w kopalni) i hutnicze (m.in.: piec muflowy, w którym wytapiano złoto). W sztolni znajduje się bardzo ciekawa, choć nie związana z kopalnią kolekcja tabliczek, głównie związanych z BHP, z uwiecznionymi najróżniejszymi hasłami, instrukcjami i ostrzeżeniami. Poza trasą turystyczną istnieje również możliwość indywidualnej penetracji niektórych miejsc w zabytkowej kopalni. Atrakcję taką stanowi kuta w litej skale "Sztolnia Książęca". Jej wysokość sięga miejscami 3 metrów, podczas gdy wejście jest wyjątkowo niskie.

42-200 Częstochowa, Park Staszica, tel. 34 360 56 33, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Muzeum mieści się w częstochowskim parku im. Staszica - na zboczach Jasnej Góry. Naziemna część Muzeum znajduje się w jednym z zabytkowych pawilonów w parku im. Staszica, które zostały zbudowane na Wystawę Przemysłowo-Rolniczą w 1908 r. Podziemna część to replika nieistniejącej nigdy w tym miejscu kopalni - cztery korytarze o długości kilkudziesięciu metrów wydrążono w latach 1974-76. Atrakcją są podziemne korytarze urządzone na wzór kopalń rud, które działały wokół Częstochowy jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Ekspozycja ukazuje kilkusetletnią historię górnictwa rud wokół Częstochowy. Wystawę otwiera dział geologiczny - z prezentacją skał osadowych, dalej prezentowane są różne sposoby pozyskiwania rudy, drążenia chodników oraz transportu urobku za pomocą różnych maszyn i urządzeń, m.in. torowiska i wagoniki do transportowania urobku, replika stacji pomp oraz urządzenia kontrolne i pomiarowe.

27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, tel. 41 262 09 78, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Kompleks prahistorycznych kopalń w Krzemionkach, koło Ostrowca Świętokrzyskiego (Góry Świętokrzyskie) należy do największych obiektów tego typu w Europie. Jego wyjątkowe znaczenie wynika z doskonale zachowanego krajobrazu nakopalnianego oraz architektury podziemi. Kopalnie pochodzą z okresu neolitu i wczesnej epoki brązu (ok. 3900-1600 l. p.n.e.), jednakże większość szybów znajdujących się w Krzemionkach powstało w wyniku działalności górników w latach 2900-2500 p.n.e. Wytwarzane przez nich z krzemienia siekiery, cieszyły się dużą popularnością i rozprowadzano je w promieniu aż do 660 km od kopalń. Kopalnie w Krzemionkach są znakomitym prahistorycznym przykładem rozwoju myśli technicznej. Wspaniale zachowana architektura podziemi, budzi powszechny podziw i szacunek.

58-320 Walim, ul. 3 Maja 26, tel. 74 845 73 00, godziny otwarcia i ceny biletów, Ten adres email do muzeum jest ukrywany , www

Od 1943 roku w rejonie Gór Sowich Niemcy prowadzili zakrojone na szeroką skalę i z ogromnym rozmachem prace budowlane pod wspólnym kryptonimem "Riese" ("Olbrzym"). Budowa nie została nigdy ukończona, a jej pozostałością jest szereg podziemnych kompleksów i budowli naziemnych do dziś owianych mgłą tajemnicy co do ich przeznaczenia. Niezwykłość tych obiektów od lat przyciąga w rejon Dolnego Śląska rzesze badaczy i poszukiwaczy przygód. Podziemna trasa turystyczna w kompleksie "Rzeczka" jest pozostałością po jednym z najbardziej tajemniczych przedsięwzięć górniczych i budowlanych, prowadzonych w czasie II wojny światowej przez III Rzeszę w Górach Sowich. Kompleks ten położony jest na wschodnim zboczu góry Ostrej (653,3 m) między Walimiem a Rzeczką. Wewnątrz panuje stała temperatura w ciągu roku 5 - 7 °C. Na część podziemną kompleksu składają się 3 równoległe, nie obudowane sztolnie, oddalone od siebie o 40 i 50 m oraz system łączących je pod kątem prostym wyrobisk komorowych.