30-547 Kraków, ul. Pijarska, tel. 12 421 13 61, godziny otwarcia i ceny biletów, Ten adres email do muzeum jest ukrywany , www

Pierwsze wzmianki źródłowe dotyczące systemu obronnego Krakowa pochodzą z czasów panowania księcia Leszka Czarnego (1279-1288) - rozpoczęto wówczas budowanie obwarowań kamiennych. Powstały murowane bramy: Rzeźnicza, Grodzka, Floriańska, Wiślna, Sławkowska, Mikołajska i Szewska, później zaś Nowa. Następnie połączono je ze sobą wysokim i grubym murem. Na początku XIV w. murowane fortyfikacje otaczały już całe miasto lokacyjne. Spośród niegdyś istniejących potężnych średniowiecznych fortyfikacji Krakowa w pełni zachował się jedynie fragment obwarowań liczący ok. 200 m długości z bramą Floriańską i trzema przylegającymi do niej basztami. Od strony ul. Szpitalnej Baszta Pasamoników (czyli szmuklerzy - rzemieślników wyrabiających pasy), dalej Stolarska (zwana inaczej Powroźniczą) i tuż przy ulicy Sławkowskiej - Ciesielska. Wszystkie osadzone zostały na kamiennym wykuszu i nadbudowane przy użyciu cegły w XV w.

61-663 Poznań , Al. Armii Poznań Park Cytadela-Mała Śluza, tel. 61 82 04 503, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Muzeum zajmuje ocalały po 1945 roku korytarz kazamatowy, zwany obecnie Małą Śluzą, faktycznie zaś będący Estakadą Zachodnią Fortu Winiary, prowadzącą do Małej Śluzy. Muzeum dokumentuje historię wojskowości wielkopolskiej od Powstania Wielkopolskiego po kampanię wrześniową 1939 roku oraz polskiego podziemia zbrojnego okresu II wojny światowej. Gromadzi wszelkiego rodzaju eksponaty z tego zakresu, m.in. pamiątki historyczne, militaria, grafiki, obrazy, dokumenty, publikacje, prasę, fotografie, zdjęcia filmowe. Korytarz kazamatowy, zwany obecnie „Małą Śluzą”, pierwotnie tworzył Estakadę Zachodnią Fortu Winiary, prowadzącą do wzniesionej na Wierzbaku Małej Śluzy. W sytuacji zagrożenia pozwalała ona (podobnie jak i Wielka Śluza na Warcie) spiętrzać wody, tworząc trudne do przebycia zalewy wokół twierdzy.

80-827 Gdańsk, ul. Długa (Barbakan Gdański), tel. 58 301 47 33, godziny otwarcia, ceny biletów, Ten adres email do muzeum jest ukrywany , www

Miejscem ekspozycji zbiorów jest Zespół Przedbramia ulicy Długiej (tzw. Barbakan Gdański). Na sale wystawowe Muzeum Bursztynu zostały zaadaptowane wszystkie piętra Wieży Więziennej. Ekspozycje obrazują historię rzemiosła bursztynowego od czasów najdawniejszych do współczesności. Jantar przedstawiony został w różnych aspektach: geologicznym, fizycznym, chemicznym i przyrodniczym. Zobaczyć można pokłady surowca, jego wydobycie, historię szlaków handlowych, tradycję bursztynu, jako środka leczniczego, kamienia magicznego oraz materiału badawczego i artystycznego. Kolekcja opracowywana jest tradycyjnymi metodami oraz multimedialnie, z przeznaczeniem dla informatycznej bazy danych oraz w celach edukacyjnych. Jednym z ciekawszych eksponatów jest inkluzja zwierzęca Jaszczurki Gierłowskiej. Okaz jaszczurki datowany jest na ponad 40 milionów lat.

Fot. Arkadiusz Cacko

02-920 Warszawa, ul. Powsińska 13, tel. 22 842 66 11, godziny otwarcia i ceny biletów, Ten adres email do muzeum jest ukrywany , www

Muzeum zostało otwarte w 1993 roku staraniem środowisk związanych z Rodzinami Katyńskimi oraz dzięki inicjatywie Muzeum Wojska Polskiego. Muzeum Katyńskie jest Oddziałem Muzeum WP, mieści się w kazamatach XIX - wiecznego rosyjskiego Fortu IX im. J. H. Dąbrowskiego na czerniakowskiej Sadybie. Muzeum upowszechnia wiedzę o wielkiej zbrodni dokonanej przez radzieckie służby bezpieczeństwa (NKWD) na polskich jeńcach wojennych. Można w nim zobaczyć przedmioty wydobyte podczas prac ekshumacyjnych w Katyniu, Charkowie i Miednoje, a także ponad 5 tys. fotografii, przekazanych do muzeum przez rodziny ofiar. Zgromadzono tu liczne dokumenty i ponad 15 tysięcy fotografii dotyczących zbrodni i jej ofiar. Muzeum dysponuje kartoteką zamordowanych osób, posiada obszerny księgozbiór i filmotekę. Obecnie trwają prace nad przeniesieniem Muzeum do nowej siedziby do kaponiery Cytadeli Warszawskiej. Przeniesienie planowane jest na 2012 rok.

60-591 Poznań, Al. Polska, tel. 61 84 83 138, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Muzeum mieści się w Forcie VII - Colomb, który w czasie II wojny światowej stał się pierwszym na ziemiach polskich obozem koncentracyjnym. Muzeum dokumentuje martyrologię Wielkopolan w czasie okupacji hitlerowskiej. Gromadzi wszelkiego rodzaju eksponaty z tego zakresu. Posiada bogaty zbiór korespondencji obozowej, rysunki, fotografie, dokumenty osobiste więźniów, dokumenty wystawiane przez niemieckie władze okupacyjne oraz przedmioty codziennego użytku: medaliony z chleba, portfele, słowniczki, różańce. Muzeum archiwizuje relacje więźniów oraz tworzy kartoteki osobowe, zawierające opis losów osób, które znalazły się w Forcie VII. Kartoteki, obecnie około 5000, w dużej części z fotografiami więźniów, stanowią ważne źródło historyczne. Korzystają z niego naukowcy i Instytut Pamięci Narodowej.