|
Muzeum mieści się w zamku, wzniesionym w XIII wieku, wielokrotnie niszczonym, przebudowanym i rozbudowanym. W 1924 r. założono tu Muzeum Miejskie. W 1952 r. otwarto tu obecne muzeum. W latach 1966-90 budowlę odbudowano na wzór stanu z XVI wMuzeum specjalizuje się w gromadzeniu zabytków związanych z dziejami miasta i ziemi brzeskiej, Piastów Śląskich i tradycją piastowską na tych terenach. Ma bogate zbiory sztuki średniowiecznej (rzeźby i malarstwa ołtarzowego), śląskiego i obcego malarstwa z XVII-XVIII w., grafik z widokami miasta i zamku oraz innych miast śląskich, broni z XVI-XX w. (ale też niezwykłą rzadkość - wydobyty w czasie wykopalisk archeologicznych w Brzegu XIV-wieczny łuk prosty), przedmiotów wyrabianych przez miejscowych rzemieślników w XIII-XIX w., monet i medali śląskich z XIV-XX w., dokumentów i starodruków (w tym część słynnego księgozbioru Piastów brzeskich z ich autografami). |
|
|
Zbiory Muzeum - Skansenu to przeszło 800 eksponatów obejmujących aspekty życia ludności zamieszkującej ziemie sokołowskie. Oprócz zbudowanego w pomniejszeniu wiatraka, wszystkie inne przedmioty z kolekcji to autentyki. Z uwagi na rolniczy charakter tych okolic, wśród eksponatów przeważają elementy wyposażenia obejść wiejskich, zarówno szlacheckich jak i włościańskich. Nie brak tu również eksponatów ukazujących specyfikę przedwojennego Sokołowa - wielonarodowościowy charakter miasta. W kolekcji znajduje się pokaźny zbiór militarii - pozostałości po wojennej historii tych ziem. Kolekcję uzupełniają przedmioty unikatowe - jak oryginalny sztandar cechu krawieckiego, dzwonek obrzędowy pochodzący z Cerkwii Unickiej czy olbrzymi meteoryt. Zgromadzono również niepowtarzalny zbiór kamieni (stelli) nagrobnych z sokołowskiego cmentarza żydowskiego, Stella z grobu rabina, zasłona z synagogi, świeczniki, samowar, dokumenty, przezmiany. |
|
|
Obiekty zagrody, tworzące siedlisko nr 8 w Swołowie stanowią przykład typowej czworobocznej zagrody zamożnego chłopa, jakie występowały m.in. na Pomorzu w XIX i XX w. Wjazd na zamknięte podwórze odbywa się przez budynek bramny, w głębi stoi szerokofrontowa chałupa a całość po bokach spinają stodoła i budynek inwentarski. W pierwszej połowie XIX wieku była tu chłopska zagroda należąca do Joachima Albrechta I. W drugiej połowie XIX wieku właścicielem był Michael Albrecht, posiadający 195,62 morgi ziemi (50 ha). Po zachodniej stronie podwórza stoi najstarszy w zagrodzie budynek - ryglowa stodoła, zbudowana - jak oznaczono na belce na wrotami - w 1858 roku. W głębi podwórza stoi piętrowy ryglowy dom, którego architektura wskazuje, że wybudowany został w połowie XIX wieku. Za domem jest ogród. W ogrodzie zachował się ryglowy, piętrowy dom z piwnicą – pełniący funkcję pralni, magazynu na zboże a także budynku dla robotników. |
|
|
Zamek będziński położony na wysokiej skarpie na lewym brzegu Czarnej Przemszy stanowi przykład budownictwa obronnego z połowy XIV w. Na pierwszym piętrze Zamku zaprezentowano broń palną, która wraz z akcesoriami strzeleckimi tworzy najliczniejszą grupę w zbiorze militariów. Kolekcja broni palnej, głównie zachodnioeuropejskiej, ilustruje rozwój myśli technologicznej w konstrukcji zamków - od zamka lontowego do iglicowego. Zobaczymy tu więc różne przykłady broni lontowej np. hakownicę lontową - jeden z najstarszych rodzajów broni palnej; kołowe arkebuzy i muszkiety a także broń skałkową i kapiszonową - długą i krótką. Z akcesoriów strzeleckich na wystawie pokazano prochownice muszkieterskie i myśliwskie (głównie rogowe) oraz ładownice - jedną turecką i dwie oficerskie kawalerii austriackiej. Na pierwszym piętrze zamku wyeksponowano także broń artyleryjską. Należą do niej moździerze i lufy armatnie małego kalibru. |
|
|
Muzeum na wolnym powietrzu gromadzące obiekty architektury ludowej z północnej Wielkopolski - Krajny, Pałuk i Puszczy Nadnoteckiej. Na powierzchni ok. 13 ha odtwarzana jest typowa dla tych terenów wieś o układzie owalnicy. Skansen jest w ciągłej realizacji. Plan docelowy zakłada odtworzenie małej wsi z pogranicza wielkopolsko-pomorskiego. Na tę wieś składać się będzie 38 obiektów architektury ludowej, przy czym najstarsze pochodzą z poł.XVIII w. a najmłodszy z I ćwierci XX w. Obecnie jest to już jedno z bardziej znanych w kraju muzeów skansenowskich, z udostępnionymi 27 obiektam. Wnętrza obiektów są wyposażone meblami, sprzętami, dewocjonaliami, dekoracjami zgodnie z czasem, którego dotyczą, statusem społecznym i zamożnością mieszkańców oraz zajęciami pozarolniczymi wykonywanymi przez gospodarzy (szewc, cieśla, sklepikarz). |
|
|
