Wystawa prezentuje najważniejsze gałęzie przemysłu funkcjonujące w Tomaszowie Maz. na przestrzeni ponad dwustuletniej historii miasta. Przez pierwsze kilkadziesiąt lat swego istnienia Tomaszów był niewielką osadą górniczo - hutniczą. W osadzie założonej w 1788 r. przez Tomasza Ostrowskiego wytapiano stal z rudy żelaza wydobywanej w okolicach pobliskich wsi Niebrowa i Starzyc. Pierwszymi mieszkańcami osady zwanej także Kuźnicami Tomaszowskimi byli hutnicy sprowadzeni przez Ostrowskiego.

Ekspozycja prezentuje przemiany w obrządku pogrzebowym na terenie środkowego dorzecza Pilicy w okresie od poł. II tys. p.n.e. do III w. n.e. Na wystawie pokazano różne formy grobów występujących na tym obszarze. W 2 poł. II tys. p.n.e. dominował obrządek pogrzebowy szkieletowy, czego przykładem jest pokazany na ekspozycji pochówek kultury trzcinieckiej ze wsi Swolszewice - Borki, będący najstarszym z prezentowanych grobów. Na przełomie II i I tys. p.n.e. nastąpiły zmiany zwyczajów religijnych.

Prezentuje rok z życia mieszkańców podtomaszowskich wsi z przełomu XIX i XX wieku i tak jak w "Chłopach" Wł. St. Reymonta opowiada o ich codziennych zajęciach w domu; polu i zagrodzie oraz prezentuje akcesoria towarzyszące najciekawszym zwyczajom skupionym wokół świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Ekspozycja w pierwszej Sali pokazuje jesień - sceną zakończenia prac polowych. Gospodarz po ścięciu ostatnich kłosów zboża przysiadł na ściernisku żeby spożyć posiłek przyniesiony w dwojakach.