Ekspozycja prezentuje dzieje życia i twórczości Józefa Ignacego Kraszewskiego. Pokazuje wszechstronnie autora "Starej baśni", z uwzględnieniem jego dokonań w dziedzinie nie tylko literatury, ale także zainteresowań muzyką, malarstwem, historią, archeologią, kolekcjonerstwem. Od kilkunastu lat odtwarzane są także wnętrza dworskie. Niestety nie zachowały się meble ze dworu w Romanowie. Część ostatni właściciele zabrali ze sobą, wyjeżdżając stąd w 1938 roku, część spłonęła.

Muzeum zgromadziło prawie kompletny zbiór książkowych edycji dzieł pisarza, także znaczącą kolekcję dziewiętnastowiecznych czasopism, do których pisywał. Do pozycji najcenniejszych należą: pierwsze wydanie powieści - "Pan Walery" z 1831 roku, wydanie "Kordeckiego" z 1852 roku z autografem autora - dedykacją dla księdza Hołowińskiego. Znajduje się tu również ciekawa kolekcja prac plastycznych autora "Hrabiny Cosel" - pięć obrazów olejnych, akwarele, 148 rysunków i szkiców ołówkowych.

Pokaźny jest zbiór medali i medalionów wybitych na cześć pisarza oraz jego portretów - olejnych, graficznych i fotografii, zarówno pisarza jak i członków rodziny i osób z nim zaprzyjaźnionych . Wśród prywatnych pamiątek po pisarzu, które udało się zgromadzić, jest srebrny zegarek kieszonkowy z monogramem JIK, nóż do rozcinania papieru z takimże monogramem /dar wnuczki pisarza Aliny Giżyckiej/ oraz tłok pieczętny z rodowym herbem Jastrzębiec.

Z pamiątek rodzinnych na uwagę zasługują osiemnastowieczne dokumenty dotyczące służby wojskowej pradziadka Nowomiejskiego i dziadka Błażeja Malskiego - nadane mu przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego rangi chorążego w korpusie husarzy nadwornych, z 1781 roku, z pieczęcią i podpisem królewskim; druki ulotne z lat 1774-1786 - mowy sejmowe przedstawicieli rodu Kraszewskich. Z dawnej biblioteki romanowskiej Kajetana i Bogusława pochodzi egzemplarz "Sonetów krymskich" Adama Mickiewicza, pierwsze wydanie z 1826 roku z autografami znanych osobistości.

Organizator: Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Romanowie