38-454 Tylawa, Zyndranowa 1, tel. 13 433 07 12, godziny otwarcia i ceny biletów, Ten adres email do muzeum jest ukrywany , www

Zespół muzealny tworzą: chyża – zbudowana w 1860 roku (do 1901 roku jako chałupa kurna), koniusznia, chlewik, dom- świetlica, spichlerzyk, wiatrak, kaplica, kuźnia cygańska, konstrukcja traka (piły), żuraw studzienny oraz elementy współczesne: pomniki ku czci ofiar Tallerhofu i obozu w Jaworznie. Zabytkowe obiekty pochodzą z końca XIX i początków XX wieku. Oryginalne jest ich wyposażenie: sprzęty, narzędzia rolnicze, meble, wyroby rzemiosła, stroje, dzieła sztuki ludowej. W budynku koniuszni urządzona jest wystawa historyczna, są tu pamiątki z I i II wojny światowej, głównie broń, mundury, sprzęty wojskowe. W świetlicy prezentowana jest sztuka łemkowska. Wystawa narzędzi i wyrobów kowalskich znajduje się w kuźni. Poza skansenem stoi stara chata żydowska, jedyna ocalała w tym regionie Polski. Tam również urządzono ekspozycję- judaików. Corocznie w skansenie organizowane są święta tradycji łemkowskiej „Od Rusal do Jana”, na terenie Muzeum co jakiś czas organizowane są warsztaty (np. Kręcenia kiczek i szczypania gontów), plenery artystyczne, prowadzona jest działalność wydawnicza.

99-414 Kocierzew, Sromów 11, tel. 46 838 44 72, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Muzeum Ludowe w Sromowie znajduje się 8 km od Łowicza, czyli na ziemiach ściśle związanych z tradycjami i obrzędami łowickimi. Założycielem Muzeum był Julian Brzozowski, urodzony 26.02.1925 r. w Zabostowie Dużym, rzeźbiarz ludowy, pierwsze figury do swojego muzeum zaczął rzeźbić w połowie lat 50-tych. W czterech pawilonach pokazane jest ponad 600 drewnianych figur, z czego około 400-tu to figury ruchome. Figurki skupione zostały w ruchome, tematyczne sceny. Można tutaj obejrzeć scenę narodzin Pana Jezusa, procesję Bożego Ciała, jadące wozami łowickie wesele, czy też króla Jana III Sobieskiego na czele husarii. Pokazana jest praca na wsi i tańczące wesele. Na drewnianych rowerkach wyprzedzają się kolarze jak w prawdziwym wyścigu. W pawilonach znajduje się ponad 30 figur naturalnej wielkości, które ubrane są w oryginalne łowickie stroje. Najczęściej figury te są ruchome.

Fot. P. Grabalski

97-570 Przedbórz, ul. Kielecka 9, tel. 44 781 50 80, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Muzeum mieści się w wyremontowanym, siedemnastowiecznym budynku dawnej karczmy. Jest jednym z najciekawszych w centralnej Polsce muzeów o charakterze mini-skansenu. Jego zbiory obejmują kilka tysięcy eksponatów o charakterze etnograficznym i historycznym, które prezentowane są w ramach kilku stałych ekspozycji: podwórze wiejskie z wystawą dawnych narzędzi, wozem i studnią z żurawiem; kącik z macewami po przedborskich Żydach; kuźnia i warsztat bednarski; izba ludowa w XIX-wiecznym stylu, a w niej piec z zapieckiem, czynne krosno, dawne meble; zanikające rzemiosło (rymarstwo, szewstwo, plecionkarstwo, ciesielstwo, siciarstwo, garncarstwo); sala z wyrobami tkactwa przedborskiego; historia Przedborza i okolic - wystawa prezentująca dużą kolekcję ludowych rzeźb, haftów, obrazów i fotografii chat wiejskich; bunkier partyzancki z okresu II wojny światowej; dzieje Żydów przedborskich, na której prezentowany jest m. in. Szynkwas z dawnego zajazdu.

17-100 Bielsk Podlaski, Sosnowa 56, tel. 85 85 730 77 35, godziny otwarcia i ceny biletów, e-mail, www

Muzeum-skansen o charakterze etnograficzno-historycznym zostało założone w 1993 roku przez Teodozjusza Fionika w Studziwodach, dzielnicy Bielska Podlaskiego. Stałą ekspozycję muzeum stanowią wnętrza zabytkowego domu Kondratiuków z 1925 r. oraz spichrz z 1935 r. Budynek posiada cztery duże, trzy szybowe okna z okiennicami. Na węgłach są zamocowane, charakterystyczne dla Studziwód, zdobienia o charakterze geometrycznym. Dach jest kryty gontem, z przyczółkiem od strony szczytowej. Chata (świtlicia) z ceglano-glinianym trzonem kuchennym stanowi naturalną ekspozycję części mieszkalnej zagrody z okresu międzywojennego. Jej wyposażenie stanowią zabytkowe przedmioty codziennego użytku: wyroby garncarskie, bednarskie, tkackie wraz z uruchomionym warsztatem. Centralne miejsce w izbie zajmuje pokut’ z rzędem ikon oraz stół, nakryty płóciennym obrusem. Eksponaty etnograficzne: stępa (stupa), żarna, kosze, beczki, narzędzia stolarskie, kołowrotki itp. zgromadzone są również w sieniach oraz w oddzielnie stojącym spichrzu.

18-230 Ciechanowiec, ul. Pałacowa 5, tel. 86 277 13 28, godziny otwarcia i ceny biletów, www

Decyzję o utworzeniu skansenu przy Muzeum podjęto w 1970 roku. W Skansenie zgromadzono 44 zabytkowe obiekty architektury drewnianej ( XVIII - pocz. XX w.), które ulokowano w trzech zespołach, z pełnym wyposażeniem wnętrz. Muzeum posiada punkty filialne w Drewnowie ( wiatrak z zagrodą młynarza) i Dąbrowie Łazy (wiatrak). Ekspozycję skansenowską tworzą stare, wiejskie budynki drewniane przeniesione z pogranicza Mazowsza i Podlasia, które ilustrują różne typy architektury i techniki budowlanej, a ich wnętrza prezentują warunki życia różnych warstw społecznych wsi. Zespół został podzielony na trzy ekspozycje plenerowe. W budynkach skansenu prezentowane są zbiory etnograficzne ilustrujące życie codzienne mieszkańców wsi i dawne rzemiosło wiejskie oraz hodowane są rodzime rasy zwierząt – owce wrzosówki, owce świniarki i kury zielononóżki kuropatwiane.