Strzały w Sarajewie oddane do arcyksięcia Ferdynanda Habsburga latem 1914 r. stały się sygnałem do rozpoczęcia wielkiej wojny światowej, do której mocarstwa szykowały się od dawna. Ziemie polskie podzielone pomiędzy trzech zaborców walczących teraz przeciwko sobie w dwóch wrogich obozach, stały się rezerwuarem rekruta, a Polakom zmobilizowanym do trzech wrogich armii przyszło zmagać się w bratobójczych bojach.

Biblia Czterdziestodwuwierszowa lub Biblia Mazarina - pierwsze wydawnictwo dziełowe w Europie wykonane za pomocą druku (przy użyciu czcionki ruchomej). Jest kompletnym wydaniem Pisma Świętego. Została przygotowana do druku i wydrukowana w latach 1452-1455 w Moguncji przez Jana Gutenberga, który był również jej wydawcą. Biblia wydrukowana została prawdopodobnie w ok. 200 egzemplarzach - 165 na papierze i 35 na pergaminie.

Na parterze muzeum znajduje się skarbiec, w którym mieszczą się zabytki rzemiosła artystycznego. W skarbcu prezentowane są wyroby złotnicze, głównie paramenty mszalne - kielichy, monstrancje itp. z wszystkich epok.

Sztuka nowożytna obejmuje szeroki okres ostatnich pięciu stuleci i składają się na nią eksponaty, które tylko w stopniu akcydentalnym reprezentują poszczególne okresy. Najwięcej obiektów pochodzi z doby baroku. Kolekcja jest stale uzupełniana. Wiek XIX i XX są reprezentowane symbolicznie. Ostatnio Muzeum zostało ubogacone przez donacje J.E. Biskupa Pelplińskiego w postaci dużej kolekcji medali pamiątkowych z okresu jego dotychczasowych rządów w diecezji.

Sztuka średniowieczna pozostaje pierwszym i podstawowym punktem ciężkości naszych zbiorów. Najważniejsze obiekty muzeum były pierwszymi gromadzonymi przez biskupa Okoniewskiego, jego założyciela i patrona oraz przez ks. infułata Liedtkiego, jego najbliższego współpracownika. Kolekcje uzupełnił w sposób znaczący ks. kanonik Roman Ciecholewski.

Zgromadzone obiekty pochodzące z okresu od III tysiąclecia p.n.e. do IV wieku n.e. odznaczają się dużą różnorodnością pod względem materiału i technik wykonania, a dziełom sztuki towarzyszą przedmioty codziennego użytku: obok marmurowych rzeźb i płaskorzeźb znajdują się sarkofagi terakotowe i drewniane, mozaika i fragmenty malowideł ściennych, drobna plastyka, ceramika - zbiór waz greckich, biżuteria, naczynia szklane, obiekty z brązu.

Ekspozycja prezentowana w Klasztorku zachowała klimat wnętrz puławskiego Domu Gotyckiego. Zebrano tu pamiątki rodzinne Czartoryskich, a przede wszystkim portrety największych przedstawicieli rodu oraz militaria polskie, europejskie i bliskowschodnie, związane często z wielkimi osobistościami historycznymi. Znalazły tu miejsce pamiątki po sławnych ludziach, odgrywające znaczącą rolę w początkowym okresie funkcjonowania kolekcji stworzonej przez Izabelę Czartoryską w Puławach.

Obie połączone stałe wystawy zajmują osiem sal I piętra Pałacu. Myśl przewodnia Galerii nawiązuje do romantycznej idei Izabeli Czartoryskiej, która pragnęła ukazać pamiątki - prawdziwe i rzekome - głównie po królach i wybitnych osobistościach Polski, zebrane ku pokrzepieniu serc rodaków po utracie niepodległości z końcem XVIII wieku. Na szczególną uwagę zasługują portrety: ostatnich Jagiellonów wykonane w warsztacie Łukasza Cranacha Młodszego w połowie XVI wieku.

Galeria Malarstwa Europejskiego obejmuje obrazy, miniatury i rzeźby obce i polskie. Należą one do kolekcji Książąt Czartoryskich, zapoczątkowanej przez Izabelę Czartoryską w Puławach (pocz. XIX w.) i rozbudowanej przez Władysława Czartoryskiego (2. poł. XIX w.) oraz obrazy i rzeźby obce należące do kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie, gromadzonej od jego powstania w 1879 roku. Ekspozycja Galerii ułożona chronologicznie daje możliwość przeglądu dziejów europejskiego - w tym także polskiego.

Ekspozycję tworzą zdjęcia, dokumenty, afisze i plakaty propagandowe oraz różne pamiątki osobiste - przedmioty wykonane przez więźniów, broń i mundury, także obiekty związane z funkcjonowaniem getta żydowskiego w Krakowie i holocaustem. Ekspozycja składa się z trzech części. Pierwsza ukazuje hitlerowski aparat terroru i politykę okupanta realizowaną wobec polskiej ludności Krakowa oraz zagładę Żydów krakowskich przeprowadzoną przez niemieckich zbrodniarzy w latach 1939 1943.