Księgozbiór Muzeum Zamojskiego w Zamościu gromadzony jest od momentu powstania placówki. Trzon zabytkowej kolekcji w zbiorach biblioteki muzeum stanowią starodruki - zbiór liczący 207 woluminów, a wśród nich 119 drukowanych w Zamościu, związanych z chlubnymi dziejami drukarni działającej przy Akademii Zamojskiej. Z najstarszych XVI - wiecznych należy wymienić Jana Herberta "Statuta Regni Poloniae" (Zamość 1597) i Piotra Skargi "Kazania o siedmiu sakramentach Kościoła Katolickiego"

Wystawa obrazuje pradzieje regionu zamojskiego od starszej epoki kamienia po okres wczesnego średniowiecza. Szczególnie interesująco przedstawiają się archeologicznie udokumentowane dzieje od początków naszej ery. Ekspozycja przedstawia najbardziej efektowne znaleziska z wykopalisk prowadzonych na terenie cmentarzysk z okresu wpływów rzymskich w Kotlinie Hrubieszowskiej. W II - III wieku naszej ery funkcjonowało tu centrum osadnictwa związanego z migracją skandynawskich Gotów.

Na kolekcję składa się 26 niezwykle cennych eksponatów, wśród których są pamiątkowe i okazjonalne puchary, pucharki, flakon toaletowy, kufel i szklanica. Większość z nich powstała w hutach na Dolnym Śląsku, a także w Czechach i Brandenburgii. Sztuka szklarska rozwijała się na Dolnym Śląsku, głównie w Kotlinach Jeleniogórskiej i Kłodzkiej, od czasów średniowiecznych. Huty szkła były zakładane w pobliżu złóż piasku kwarcowego lub kwarcu, nad strumieniami w lesistej okolicy.

Wystawa jest przeglądem dorobku artystycznego regionu, poczynając od renesansu, a kończąc na czasach kształtowania się nowych tendencji stylowych na początku XX wieku. Prezentowane zabytki są świadectwem wielokulturowości Śląska. W amfiladzie sal od I do VIII eksponowane jest malarstwo i rzeźba doby renesansu, manieryzmu i baroku. Dzieła mistrzów - często przybyszów z innych części Europy + sąsiadują z pracami miejscowych, niekiedy anonimowych twórców.

Kolekcja polskiej sztuki współczesnej w Muzeum Narodowym we Wrocławiu jest jedną z najbogatszych i najcenniejszych w kraju. Liczy ponad dwadzieścia tysięcy eksponatów i obejmuje wszystkie dyscypliny artystyczne od malarstwa, grafiki i rysunku, rzeźby, szkła, ceramiki, fotografii aż do environment, projektów konceptualnych i dokumentacji happeningów. Równolegle eksponowane są trzy główne nurty sztuki nowoczesnej.

Historia kolekcji - w większości obrazów olejnych - nie jest długa. Wiąże się z przekazaniem przez władze ukraińskie do Wrocławia w lipcu 1946 r. dwóch grup dzieł wyselekcjonowanych ze zbiorów muzealnych Lwowa i Kijowa. Zespół lwowski liczył 287 obrazów i rysunków, co stanowiło ok. 1/9 całości dawnych lwowskich zasobów malarstwa polskiego. Znalazły się tu cenne prace pochodzące z Muzeum im. Lubomirskich (założonego w 1823 r.) oraz z lwowskiej Biblioteki im. Baworowskiego.

Zabytki śląskiej sztuki średniowiecznej pochodzą głównie z przedwojennych muzeów wrocławskich, przede wszystkim z Museum Schlesischer Altertümer (Muzeum Starożytności Śląskich), którego zbiory znalazły się później w kolekcji założonego w 1899 r. Schlesisches Museum für Kunstgewerbe und Altertümer (Śląskiego Muzeum Rzemiosła Artystycznego i Starożytności), oraz w znacznie mniejszym stopniu ze Schlesisches Museum der bildenden Künste (Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych, założonego w 1880 roku).

Na ekspozycji Śląskiej Rzeźby Kamiennej XII-XVI w., niemającej układu chronologicznego, zaprezentowano kamienne nagrobki książęce,rzeźbę architektoniczną oraz przykłady kamiennej rzeźby ołtarzowej. Wystawa: Sztuka Śląska XIV-XVI w. ukazuje przemiany dokonujące się w gotyckiej rzeźbie drewnianej i malarstwie tablicowym. Większość zabytków zgromadzonych w salach i na korytarzu galerii pochodzi z retabulów (nastaw) ołtarzowych, niektóre obrazy są związane z epitafiami.

Wystawa prezentuje działalność polskich środowisk niepodległościowych w dążeniu do restytucji suwerennego państwa polskiego w okresie od zakończenia II wojny światowej w 1945 r. do powstania III Rzeczypospolitej w 1989 r. Klęska okupacji hitlerowskiej, a następnie sowieckiej, zdrada zachodnich sojuszników, którzy w Jałcie zgodzili się na pozostanie Polski w strefie dominacji Związku Radzieckiego, wzbudziły oburzenie, protest, a następnie czynne przeciwdziałanie wielu polskich środowisk.

Wystawa przygotowana ukazuje historię Orła Białego od czasów legendarnych po nam współczesne. Liczne modyfikacje i zmiany, jakich doświadczały nasze godło i herb, były niczym żywa historia państwa i narodu. W zależności od upodobań epoki Orzeł przybierał różne szaty stylowe. Ze względu na przemiany polityczne i ideowe dodawano lub odejmowano mu niektóre elementy. W herbie Rzeczypospolitej występował w towarzystwie innych znaków rodowych i państwowych, dokumentując żywe więzi Polski z Europą.